Olijven

Meer dan 80 soorten

De olijf is de vrucht van de olijfboom (Olea europaea), een boom van de olijffamilie (Oleaceae).

Het geslacht Olea telt ongeveer 30 soorten met een groot spreidingsgebied,
voornamelijk in de zogenoemde Oude Wereld.

De olijf wordt zelf gegeten en er wordt natuurlijk de olijfolie uit gewonnen.
De olijf is traditioneel en ook vandaag de dag nog een van de belangrijkste landbouwproducten van zeker de landen rond de Middellandse Zee.

Door onderling kruisen bestaan er vandaag de dag meer dan 80 soorten olijfbomen.
De boom groeit aanvankelijk relatief langzaam, heeft een dikke stam en lange wortels.
Vanwege de groei van de wortels, moet er telkens een minimale afstand tussen de bomen worden aangehouden bij het beplanten.
Na ongeveer 5 jaar begint een nieuw geplante boom vruchten te dragen.
Olijfbomen kunnen vele honderden jaren oud worden.
Oude olijfbomen zijn bijzonder waardevol.
In Zuid-Europa zijn bedragen van 1.000 euro per boom en dan ook nog het transport voor eigen rekening, vrij normaal.

Onderhoud vand e olijfboom, de zin en onzin

In een grote encyclopedie staat:
Het snoeien van de olijfboom behoeft op zich geen probleem te zijn;
eigenlijk behoeft de boom nooit gesnoeid te worden,
maar daarnaast kan de boom net als een knotwilg rigoureus elk voorjaar geknot worden.
Dat zijn de twee uitersten. etc etc.....

Natuurlijk is de boom bedoeld om er vruchten van te krijgen, terwijl de beperking dat een olijfboom nooit twee maal aan de dezelfde tak vruchten draagt ook naar het rijk der fabelen mag worden verwezen.

In de praktijk werkt het alsvolgt
Men kan de takken die gedragen hebben in het voorjaar iets terugnemen, zodat ze bij het opkomen van de olijven de grond net niet zullen raken.
Men snoeit alle binnen in het hart gegroeide --vaak omhoog schietende-- nieuwe takken tot aan de stam van de boom af
Men haalt daarmee ook de (nieuwe) kruin van de boom, zodat alle "nieuwigheid" er af is,
zodat de olijven aan de vaak oeroude takken weer mooi aan kunnen komen.


Oogsten
De olijvenoogst vindt, afhankelijk van het gebied waar men leeft, in het late najaar plaats.
Het gemakkelijkst is om een zeil of kleed onder de boom te legggen, waarna de boom --natuurlijk mechanisch-- kan worden "geschud.
Maar dat is natuurlijk aan de megagrote bedrijven voorbehouden en als je voldoende bomen hebt om een z.g. loonwerker met zijn --vaak achter de tractor-- aanwezig schudapparaat te laten komen.
In verreweg de meeste gevallen worden de olijven uit de boom "geslagen", anderen hebben een voorkeur om ze gewoon te plukken.

Vaak wordt een eerste pluk gedaan om de vrucht voor consumptie te gaan gebruiken, dan zijn ze wel rijp, maar ook nog groen.

Een tweede pluk, dan zijn ze al mooi donkerpaars tot op zwart aan toe,
is meestal bedoeld om die voor de persing van de olie te gebruiken.

Olijven worden niet vers van de boom gegeten.
Ze worden in bepaalde landen eerst een jaar lang in een zout-water badje gelegd om de bittere smaak te verwijderen.

Maar het proces kan eenvoudig worden versneld door even in de schil te kerven, waardoor het zout sneller door de vrucht wordt opgenomen.
In Spanje wordt de olijf ook vaak geplet met de holle onderkant van een frisdrankflesje, of van de pit ontdaan.
Peper, grof zeezout, knoflook en laurier kunnen bij het inmaken gewoon worden toegevoegd, bij dit proces kan de olijf al na enkele maanden, na eerst even ontpitten zelfs al na een paar weken worden opgediend.

Olijven kunnen in allerlei gerechten verwerkt worden, in Griekenland veelal met wat feta (geiten- of schapenkaas). Verder eet men ze als onderdeel van salades, op pizza`s en andere maaltijden.

Veel olijven worden niet ingemaakt, maar door middel van persing tot olijfolie verwerkt, een vloeistof die zeer veel toepassingen heeft zoals voedsel, brandstof voor verwarming en verlichting, en medicijn.